Trump: İran ile varılan anlaşma bölgeye barış ve güvenlik getirecek

Abd Başkanı Donald Trump, yaklaşık dört aydır küresel enerji piyasalarını sarsan İran krizinin sona erdiğini açıkladı. Trump, İran ile barış anlaşmasının tamamlandığını duyururken Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılacağını ve ABD'nin uyguladığı deniz ablukasının kaldırılacağını bildirdi. Gelişme dünya piyasalarında büyük yankı uyandırdı.

TRUMP'TAN PEŞ PEŞE TARİHİ AÇIKLAMALAR

ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada İran İslam Cumhuriyeti ile yürütülen müzakerelerin başarıyla sonuçlandığını belirtti.

Trump paylaşımında, "Herkese tebrikler. Hürmüz Boğazı'nın ücretsiz olarak açılmasını ve aynı zamanda ABD Donanması ablukasının derhal kaldırılmasını tam olarak onaylıyorum. Dünyanın gemileri, motorlarınızı çalıştırın. Petrol aksın." ifadelerini kullandı.

İkinci paylaşımında ise anlaşmanın yalnızca iki ülke için değil tüm bölge için yeni bir dönemin başlangıcı olduğunu savundu. Trump, kendisinden önce birçok Amerikan başkanının İran ile kalıcı barış sağlamaya çalıştığını ancak başarılı olamadığını belirterek, bölge liderlerinin ilk kez gerçek barışa ulaşabilecek bir fırsat yakaladığını söyledi.

ANLAŞMA 19 HAZİRAN'DA İMZALANACAK

Dış basında yer alan bilgilere göre ABD ile İran arasında varılan mutabakatın resmi imza töreninin 19 Haziran'da İsviçre'nin Cenevre kentinde gerçekleştirilmesi planlanıyor. Sürece Pakistan ve Katar'ın arabuluculuk yaptığı belirtiliyor.

Anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle birlikte Hürmüz Boğazı'ndaki mayın temizleme çalışmalarının hızlandırılacağı ve ticari gemi trafiğinin yeniden normale dönmesinin hedeflendiği ifade ediliyor.

DÜNYANIN EN KRİTİK PETROL GEÇİDİ YENİDEN AÇILIYOR

Dünya petrol ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı, İran ile ABD arasında yaşanan çatışmalar nedeniyle aylardır kısıtlı şekilde kullanılıyordu.

Trump yönetimi geçtiğimiz haftalarda ABD ordusunun gizli operasyonlarla yüzlerce ticari geminin boğazdan geçişine destek verdiğini açıklamıştı. Trump, 200'den fazla ticari geminin ve 100 milyon varilden fazla petrolün bu operasyonlar sayesinde dünya piyasalarına ulaştığını öne sürmüştü. Ancak bu iddiaların tamamı bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmadı.

PETROL FİYATLARI SERT DÜŞTÜ

Anlaşma haberinin ardından küresel piyasalarda anında hareketlilik yaşandı.

ABD borsalarında vadeli işlemler yükselirken petrol fiyatları sert şekilde geriledi. Brent petrol ve ABD ham petrolü yüzde 4 ila 5 arasında değer kaybetti. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı'nın tam kapasiteyle yeniden açılması halinde enerji piyasalarındaki baskının önemli ölçüde azalabileceğini değerlendiriyor.

ANLAŞMANIN DETAYLARI HENÜZ NETLEŞMEDİ

Uluslararası basında yer alan bilgilere göre anlaşma öncelikle ateşkes ve deniz trafiğinin yeniden başlamasını kapsıyor. İran'ın nükleer programına ilişkin daha kapsamlı müzakerelerin ise önümüzdeki 60 gün boyunca devam etmesi bekleniyor. Tarafların bu süreçte yaptırımlar, nükleer faaliyetler ve bölgesel güvenlik başlıklarını ayrıca ele alacağı belirtiliyor.

Bununla birlikte bazı uzmanlar ve bölgesel aktörler anlaşmanın henüz kırılgan olduğunu, özellikle son dönemde yaşanan İsrail-İran gerilimlerinin süreci yeniden zorlayabileceğini ifade ediyor.