Sosyal medya çocukları ‘bıçak altına’ itiyor! Barbie burun, ince bel, kusursuz yüz...

Meme ve yağ aldırma...

Plastik, Estetik ve Rekonstrüktif Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Necmettin Kutlu, genç yaşlarda taklit etme arzusunun operasyon taleplerini artırdığını söylüyor. Her başvuruda kişinin genel sağlık durumu, biyolojik yaşı ve psikolojik olgunluğunun titizlikle incelenmesi gerektiğini belirten Kutlu, “Kepçe kulak ameliyatı (otoplasti) daha erken yaşlarda güvenle uygulayabildiğimiz işlemlerden. Kulak gelişimi yaklaşık 5-6 yaş erişkin boyutuna oldukça yaklaşıyor. Bu operasyonu yaklaşık 6 yaş sağlıklı bir şekilde uygulayabiliyoruz” diyor. Kutlu, meme büyütme ameliyatlarında silikon implantlar için 22, serum fizyolojik dolgulu implantlar ve liposuction (yağ alma) için vücut gelişiminin tamamlanması adına 18 yaş sınırının beklenmesi gerektiği uyarısı yapıyor:

“Eğer meme büyüklüğü kişide ciddi fiziksel rahatsızlıklara veya omurganın şekilsel yapısında bozukluklara yol açıyorsa, sağlığı korumak adına 18 yaşın altında cerrahi müdahale gündeme gelebilir. Bazı ülkelerde hormonal nedenlerle bu tür operasyonların daha erken yaşlarda uygulandığını görüyoruz. Burun estetiği yüz kemik yapısı daha erken gelişen kız çocuklarında 16 yaş, erkeklerde 17-18 yaş sonrasına kalması gerekiyor.”

Çocuk yaştaki estetik taleplerinin arka planındaki tehlikelere dikkat çeken KBB Uzmanı Prof. Dr. Arzu Karaman Koç, 13-15 yaş grubundaki çocukların estetik ameliyat arayışlarına set çekti. Çocuğun gelişimini engelleyecek düzeyde ileri derece kıkırdak eğrilikleri gibi çok özel tıbbi durumlarda burun içine küçük müdahaleler yapılabileceğini aktaran Koç, “Bu tıbbi müdahaleler kesinlikle estetik amaçlı değildir. 13-15 yaş, bir çocuk için estetik ameliyat açısından oldukça erken. Vücut gelişimi 18 yaş civarında tamamlanır” diyor.

Estetik ne zaman yapılmalı?

Plastik Cerrahi Uzmanı Op. Dr. Ozan Aslan, çocuk ve ergenlerde hızla artan estetik ameliyat taleplerinin asıl kaynağının dış etkenlerden çok aile içindeki mükemmeliyetçilik baskısı olduğunu savundu. “Ortaokul düzeyinde burun estetiği, lise düzeyinde meme estetiği talepleriyle karşılaşıyoruz” diyen Dr. Aslan, tıbbi ve psikolojik olarak istisnaları şöyle sıralıyor:

“Travmatik deformiteler: Yanık, trafik kazası veya düşme gibi nedenlerle oluşan kozmetik hasarların hem sağlık hem de hastanın eski estetik imajını geri kazanması için erken yaşta tedavi edilmesi gerekir.

Kepçe kulak ameliyatları: Kıkırdakların henüz yumuşak olduğu ve çocuğun okul hayatında psikolojik olarak olumsuz etkilenmemesi adına ilkokula başlamadan önce yapılması önerilir.”

PEDAGOGLAR NE DİYOR? ODASI DAHA DA TEHLİKELİ

ÇİĞDEM YILMAZ Haber Merkezi / Çocuk Gelişimi Uzmanı ve Pedagog Filiz Yıldırım, çocukların neye maruz kalırsa dikkatini, ilgisini ve merakını o alana yönlendirdiğini belirterek, şunları dedi:

“Dans eden, makyaj yapan, kullandığı ürünleri tanıtan ya da yüzünün nasıl göründüğünü anlatan influencer’lar çocukların sürekli karşısına çıkıyor. Burun, çene, dudak ve cilt gibi fiziksel özellikler, yüze çok yakın çekilmiş görüntüler üzerinden değerlendiriliyor. Erken yaşta makyaj yapma isteği ortaya çıkıyor, dış görünüşleriyle ilgili kaygılar yaşamaya başlayabiliyor. Gördüğü ürünün ya da uygulamanın kendisinde de olmasını istiyor. Çünkü çocuk, gördüğünü talep ediyor. Çocukların ön beyin gelişimi henüz tamamlanmamıştır. Henüz karar verme ve muhakeme becerileri gelişimini sürdüren çocukların eline sosyal medya, ilkokul çağlarından itibaren veriliyor.”

‘Heves olarak görmeyin’

Ailelerin çocuklarının odalarında telefon, tablet ya da bilgisayar başında bulunmasını güvenli zannedebildiğini belirten Yıldırım, “Anne ve baba ‘Çocuğum evde, odasında ve güvende’ diye düşünüyor. Ancak çocuk, odasından hiç çıkmadan sosyal medyada çok tehlikeli alanlarda dolaşabiliyor. Bir anne-baba, 14 yaşındaki çocuğunu gece saatlerinde şehrin en tehlikeli sokaklarında tek başına bırakmaz. Fakat aynı çocuk, odasındaki telefon üzerinden bazen o sokaklardan daha tehlikeli içeriklerle karşılaşabiliyor” diyor. Çocukların küçük yaşta estetik taleplerinin yalnızca “heves” olarak görülmemesi gerektiğine işaret eden Yıldırım, bu taleplerin arkasındaki yoğun sosyal medya maruziyetinin ve dış görünüş baskısının dikkate alınması gerektiğini vurguladı.

Yetişkinleri taklit ediyorlar

Üsküdar Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Barış Erdoğan, “18 yaşın altındaki çocuklar, sosyal medyada karşılarına çıkan özendirici paylaşımlara yoğun biçimde maruz kalıyor. Bu içeriklerde sunulan güzellik anlayışını ve gördüklerini taklit ediyorlar. Sosyal medyayla sınırlı değil. Türkiye’de yayın yapan yabancı menşeli bazı çocuk kanallarındaki programlarda çocuklar yetişkin gibi giydiriliyor, yoğun makyaj ve abartılı saç modelleriyle ekrana çıkarılıyor. Çocuk, sürekli karşılaştığı bu görüntüleri normal kabul ediyor ve kolay taklit edebiliyor. Çocuklar erken yaşta yetişkin görünümüne özeniyor. Güzellik endüstrisi de , sosyal medya ve akran kültürü birlikte yetişkin kadın bakım harcalamalarını genç kızlara da yaptırttıyor.”