İran: 6 milyar dolarlık varlığımız iade edilecek

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Katar'da dondurulan, ülkesine ait 6 milyar dolarlık varlığın iade edileceğini duyurdu. Ancak konu ABD ve Katar tarafından teyit edilmedi. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Katar'da tutulan ülkesine ait 6 milyar dolarlık dondurulmuş varlığın serbest bırakılacağını dile getirdi. Pezeşkiyan'ın açıklaması, ABD ile yapılan müzakerelerin, hafta sonu Basra Körfezi'ndeki saldırılar nedeniyle zorlu bir süreçten geçtiği bir dönemde geldi.

Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, Pazartesi günü devlet haber ajansı İRNA'da yayımlanan açıklamalarında ABD ile yapılan geçici anlaşmayı da överek bunun "İran halkı için büyük bir zafer" olduğunu ifade etti.

"Yapılan planlara göre, Katar'da bulunan toplam 12 milyar dolarlık İran kaynaklarının 6 milyar dolarlık bölümü serbest bırakılacak ve ülkeye iade edilecek" diyen Pezeşkiyan, konuya ilişkin herhangi bir detay vermedi.

ABD'li yetkililer ise şu ana dek dondurulmuş hiçbir İran varlığının serbest bırakılmadığını ifade ediyor. Pakistan ile birlikte, ABD-İran müzakerelerinde arabuluculuk yapan iki ülkeden biri olan ve İran'ın varlıklarını elinde bulunduran Katar da böyle bir transferi teyit etmedi.

Siyasi gözlemcilere göre Pezeşkiyan'ın açıklaması, özellikle İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki hakimiyetinin sorgulandığı bir dönemde, ABD ile yapılan geçici anlaşmayı İran kamuoyuna kabul ettirme amacı taşıyor.

Umman karasularının Basra Körfezi'ne giriş-çıkış trafiğine açılması çabaları, İran'ın Boğaz üzerindeki etkisini zayıflatmış durumda. İran'ın saldırıları ve tehditleri, barış zamanında dünya genelinde ticareti yapılan petrol ve doğal gazın beşte birinin geçtiği Boğaz'dan kargo gemilerinin ve tankerlerin geçişini durdurarak küresel bir enerji krizi yaratmıştı.

Görüşmelerin devamına dair çelişkili açıklamalar

Hürmüz Boğazı, İran ve Umman karasularında yer almasına rağmen uluslararası su yolu olarak kabul ediliyor. Son günlerde İran, Umman tarafındaki bir güzergahtan geçen gemilere iki kez saldırmış, bu saldırılara karşı da ABD'nin misilleme amacıyla İran'daki hedeflere hava saldırıları düzenlemişti. Bu da savaşın resmen sonlandırılmasına yönelik müzakerelerin aksamasına dair endişelere neden olmuştu. İran son olarak Pazar günü Bahreyn ve Kuveyt'i hedef alan drone ve füze saldırılarında bulundu.

ABD hükümetinden bir yetkili, Pazar günü Washington'da AFP haber ajansına yaptığı açıklamada, yaşanan karşılıklı saldırıların ardından, "Her iki tarafın şimdilik geri çekileceğini" ve dünya ticareti için hayati önem taşıyan Hürmüz Boğazı'ndaki gemilerin serbestçe hareket edebileceğini belirtti. Yetkili ayrıca, "Mutabakat muhtırasının tüm alanlarında teknik görüşmelere devam edileceğini" bilgisini de paylaştı.

Müzakerelerde kilit rol oynayan Pakistan da, ABD ile İran arasındaki görüşmelere Salı günü devam edileceğini duyurdu. Beyaz Saray'dan Pazar günü yapılan açıklamada da hiçbir şeyin iptal edilmediği ve teknik görüşmelerin önümüzdeki günler için planlandığı gibi devam edeceği bildirildi. İran ise ABD ile imzalanan mutabakatın uygulanmasına yönelik çalışma gruplarının yakında bir araya geleceğine ilişkin haberler reddetti. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, Tasnim Haber Ajansı'na yaptığı açıklamada, bu hafta içinde böyle bir toplantının planlanmadığını belirtti. Garibabadi, ABD'nin taahhütlerine ilişkin olarak Katar ile görüşmelerin ise planlandığı gibi devam edeceğini kaydetti.

17 Haziran'daki çerçeve anlaşma

Tahran ve Washington, üç buçuk aylık savaşın ardından 17 Haziran'da bir çerçeve anlaşmayla tüm çatışmaların "derhal" durdurulması konusunda anlaşmaya varmıştı. Ayrıca İran, ticaret gemilerinin önümüzdeki 60 gün boyunca Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçiş yapmasına izin vermeyi taahhüt etmişti.

AP,AFP / ET,JD