İngiltere 16 Yaş Altına Sosyal Medya Yasağı Getiriyor

İngiltere, Avustralya'nın ardından 16 yaş altına sosyal medyayı yasaklamaya hazırlanıyor. Başbakan Keir Starmer, önlemler kapsamında yapay zeka robotlarına da sınır getirileceğini duyurdu.İngiliz hükümeti 16 yaş altındaki çocuklar için bir sosyal medyayasağı getirmeyi planlıyor. Başbakan Keir Starmer'in bugün yaptığı açıklamaya göre, önümüzdeki senenin ilkbahar aylarında yürürlüğe girmesi planlanan yeni düzenleme Snapchat, Tiktok, Youtube, Instagram, Facebook und X gibi platformları kapsayacak; ancak mesajlaşma servisi Whatsapp'ın bu yasağın dışında kalacak. Hükümetin bu konudaki planlarını duyuran Başbakan Keir Starmer, "Sosyal medya çocukları mutsuz ediyor" şeklinde konuştu. Başkent Londra'daki basın toplantısında Başbakan Keir Starmer, planlanan adımın toplum ve aileler için önemli bir eşik olduğunu da vurguladı. Başbakan, planlarını, büyüme çağındaki çocukların çevrimiçi ağlarda"tehlikeli" ve bağımlılık yapacak şekilde tasarlanmış içeriklere maruz kaldığını hatırlatarak gerekçelendirdi.

Starmer'in verdiği bilgiye göre, YouTube Kids, Lego Play veya Google Classroom gibi pedagojik açıdan faydalı olduğu kabul edilen platformlar için ise bir yasak planlanmıyor. Söz konusu uygulamalar çocukların erişimine açık kalmaya devam edecek.

Yine Starmer'in aktardığına göre Londra, çocuk ve gençlerin yabancı kullanıcılar tarafından hedef alınmasını ve manipüle edilmesini engellemek de dahil olmak üzere, çevrimiçi oyunlar ve canlı yayın platformlarına yönelik "dünya genelinde öncü tedbirler" de alacak. Bunlara ilaveten büyüme çağındaki çocukların gelecekte yapay zeka robotlarıyla cinsel ilişki veya diğer rol oyunlarını simüle eden kullanımları da mümkün olmayacak.

Teknoloji devlerinden talepler

Başbakan Keir Starmer ayrıca, hükümetlerinin, 18 yaş altındaki çocuk ve gençlerin akıllı telefon ve tablet kullanımını sınırlayabilmek amacıyla geceleri sonsuz kaydırma (endless scrolling) özelliğine zorunlu blokaj koyması konusunu da incelediğini belirtti. Bu konuya dair detayların ise önümüzdeki ay açıklanacağı kaydedildi.

Her ne kadar Başbakan Keir Starmer sosyal medya konusundaki yeni düzenleme planını açıklasa da kendisi ve hükümetinin geleceği belirsizliğini koruyor: Son aylarda parti içi istifalar ile üzerindeki baskı daha da artan İşçi Partisi liderinin, yakın dönemde parti içi rakipleri tarafından bir liderlik yarışına zorlanması kuvvetle muhtemel. Dolayısıyla planlanan sosyal medya düzenlemesinin hayata geçirilip geçirilemeyeceği henüz net değil.

Geniş katılımlı danışma süreci

Bu arada İngiltere hükümetinin söz konusu sosyal medya planı öncesinde, gençlerin sosyal medya yasaklarını ve uygulamaların kullanım sürelerini test eden bir çalışma yürütüldüğü, bu kapsamda Mayıs ayının sonuna kadar yaklaşık 116 bin geri bildirim alındığı da açıklandı. Sosyal medya düzenlemesine dair bu ankete katılan ebeveynlerin yüzde 83'ü, çocukların sosyal medya kullanımından gördüğü zararın, sağladığı faydadan daha fazla olduğunu kaydederken, ebeveynlerin yüzde 91'i de 16 yaş sınırı getirilmesinden yana görüş bildirdi.

Sosyal medya yasağı konusunda başı Avustralya çekti. Geçen yıl sonunda Avustralya 16 yaş altındaki çocuk ve gençler için sosyal medya yasağını yürürlüğe koymuş, bunu yapan ilk ülke olmuştu. O zamandan bu yana, aralarında Endonezya, Avusturya, Fransa ve Kanada'nın da bulunduğu bazı ülkeler de benzer adımlar atarak Avustralya örneğini takip edeceğini duyurdu. Mayıs itibarıyla Türkiye de 15 yaş altı çocukların sosyal medyaya erişimi konusunda kısıtlamaları yürürlüğe koydu.

Teknoloji devleri Starmer hükümetini hedef alır mı?

Başbakan Keir Starmer'in, bu girişimiyle birçok internet şirketine ev sahipliği yapan Amerika Birleşik Devletleri'ni (ABD) kızdıracağı yorumları da yapılıyor. ABD'nin Londra Büyükelçiliği, yakın zamanda "geniş kapsamlı sosyal medya yasaklarına" karşı uyarılarda bulundu.

Geçen hafta da İngiltere, Amerikalı teknoloji devlerine, çocukların akıllı telefon ve tabletler üzerinden çıplak fotoğraflar göndermesini veya almasını engellemeleri için ilave tedbirler almaları ve uygulamalar geliştirmeleri amacıyla üç ay mühlet vermişti.

Çocuk koruma örgütleri ve sektörün tepkileri

İngiltere'deki çocuk koruma kuruluşu Çocuklara Karşı Yapılan Zulmü Önleme Derneği (National Society for the Prevention of Cruelty to Children), hükümetin yasak planını çocuklar ve ebeveynleri için bir "kazanç" olarak nitelendirdi. Ancak bunun için çevrimiçi ağlarda güvenilir yaş doğrulamalarının yapılması ve 16 yaş altındakiler için yasağın tutarlı şekilde uygulanması gerektiğini vurguladı.

Çocukları Kurtarın (Save The Children) kuruluşundan Jeffrey DeMarco ise planlanan yasağın "çocukları daha az denetlenen alanlara itmesinden ve gerekmesi halinde buralarda yardım arama ve bulma olasılıklarının daha düşük olmasından endişe duyduklarını" kaydetti.

Video platformu Youtube da benzer bir argüman sunarak, çocuklara yönelik getirilecek toptan bir yasağın, onları internetteki "daha az güvenli alanların" kucağına iteceğini kaydetti. Sektör birliği TechUK ise açıklanan önlemlerin "sorunu gerçekten çözmekten ziyade başka bir yere kaydırma" riski taşıdığı endişesini paylaştı.

Almanya'daki durum ve tartışmalar

Çocuk ve gençlerin sosyal medyaya erişiminde yaş sınırı getirilmesi konusu Almanya'da da gündemde. Almanya Federal Aile Bakanı Karin Prien tarafından görevlendirilen bir komisyon, dijital platformlarda çocuk ve gençlerin daha iyi korunmasına yönelik tavsiyeler geliştirme üzerinde çalışıyor. Hükümet sözcüsünün bugün Berlin'de yaptığı açıklamaya göre, söz konusu kurul önümüzdeki hafta somut bir eylem planı için tavsiyelerini sunacak. Hükümet, olası önlemleri ancak bu rapordan sonra değerlendirmeyi amaçlıyor.

Alman Etik Kurulu ise geçtiğimiz hafta büyüme çağındaki gençler için çevrimiçi ağların toptan yasaklanmasına karşı görüş bildirmişti. Kurul, bunun yerine tüm dijital hizmetlerin risklerini göz önünde bulunduran dengeli bir koruma konseptine ihtiyaç duyulduğu görüşünü savunuyor.

AFP,dpa/ETO,TY